İş Kazası Tazminatı Davası: Süresi & Hesaplaması

İş kazası, işçinin işyerinde ya da işin yürütümü sırasında uğradığı bedensel veya ruhsal zarardır. Kazayı geçiren işçi; SGK güvencesinin yanı sıra işverene karşı maddi tazminat, manevi tazminat ve maluliyet tazminatı talep edebilir. İşveren kazayı 3 iş günü içinde SGK’ya bildirmekle yükümlüdür. Tazminat davasında zamanaşımı süresi kural olarak 2 yıl olmakla birlikte, cezai sorumluluk doğuran durumlarda 15 yıla kadar uzayabilir. Taşeron işçiler için asıl işveren ve alt işveren müteselsilen sorumludur.

Ön Görüşme Ücretsiz - Talep Oluşturun Arayalım
İş kazası tazminatı davası bildirim süresi ve tazminat hesaplama süreci - Avukat Ali Selim
İş Kazası Tazminatı Davası Süresi Hesaplaması

İş Kazası Nedir?

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 13. maddesi uyarınca iş kazası; sigortalının aşağıdaki durumlarda maruz kaldığı ve hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğramasına yol açan olaydır:

  • İşyerinde bulunduğu sırada
  • İşveren tarafından görevle başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen sürelerde
  • İşverence sağlanan taşıtla işin yapıldığı yere gidiş-geliş sırasında
  • İşçinin kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürüttüğü iş nedeniyle
  • Emziren kadın işçinin çocuğuna süt vermek için ayrılan sürelerde

İş Kazası Olarak Kabul Edilen Özel Durumlar

Yargıtay’ın içtihadı, iş kazası kavramını oldukça geniş yorumlamaktadır:

İşyerinde kalp krizi: İşçinin işyerinde geçirdiği kalp krizi, Yargıtay tarafından salt bu nedenle iş kazası olarak kabul edilmektedir; altta yatan sağlık sorunu bulunsa dahi.

İşyeri dışına gönderilme süreleri: İşveren tarafından başka bir yere görevli gönderilen işçinin yolculuk süresinde uğradığı kaza, iş kazasıdır.

Psikolojik zarar: İşçinin işyerinde veya işin yürütümü sırasında uğradığı ruhsal zararlar da iş kazası kapsamında değerlendirilebilir.

🏗 İş Kazası Dava Simülatörü

İş Kazası Bildirimi: Süreler ve Yükümlülükler

İşverenin Bildirim Yükümlülüğü: 3 İş Günü

İş Kazası ve Meslek Hastalıkları Bildirim Yönetmeliği uyarınca işveren, iş kazasını öğrendiği tarihten itibaren 3 iş günü içinde SGK’ya (e-Devlet veya alo 170 üzerinden) bildirmekle yükümlüdür. Bu süre işgünü bazında hesaplanır; tatil günleri hesaba katılmaz.

Bildirim yapılmamasının sonuçları:

  • Bildirim yapılana kadar SGK’nın işçiye ödediği tüm geçici iş göremezlik ödenekleri işverenden faiziyle geri alınır
  • Geç ya da hiç bildirim yapılmamış olması, tazminat davasında işveren aleyhine ihmal karinesi oluşturur
  • İdari para cezası uygulanır

İşçinin Yapması Gerekenler

İşçi, kaza anında ya da hemen ardından:

  • Durumu kolluğa, hastaneye veya savcıya bildirmeli ve bunun bir iş kazası olduğunu açıkça ifade etmelidir
  • Hastane ilk giriş kaydında “iş kazası” ibaresinin yer almasını sağlamalıdır; bu kayıt ileride kritik bir delil haline gelir
  • İşveren bildirimi yapmıyorsa bizzat SGK’ya başvurarak kaza kaydı oluşturulmasını talep edebilir

Hastanelerin Bildirim Yükümlülüğü

Sağlık kuruluşları, kendilerine intikal eden iş kazası vakalarını en geç 10 gün içinde SGK’ya bildirmekle yükümlüdür.

İş Kazasında İşverenin Hukuki Sorumluluğu

Kusur Sorumluluğu

İşverenin temel sorumluluğu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çerçevesinde kapsamlı bir gözetme ve koruma borcu üzerine kuruludur. Bu borcun içeriği şunlardır:

  • Eğitim verme borcu: İşçilere işe başlamadan önce ve düzenli aralıklarla iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilmesi
  • Kişisel koruyucu donanım sağlama: Baret, emniyet kemeri, koruyucu eldiven gibi KKD’lerin sağlanması ve kullandırılmasının denetlenmesi
  • Risk değerlendirmesi: İşyerindeki tehlikelerin önceden tespit edilmesi ve eylem planı oluşturulması
  • Gözetme ve denetleme: Yalnızca ekipman vermek yetmez; işçinin bu ekipmanı kullanıp kullanmadığının fiilen denetlenmesi gerekir

İşverenin sorumluluktan kurtulabilmesi için her türlü önlemi aldığını kanıtlaması gerekir. Bu ispat yükü ağırdır.

Kusursuz Sorumluluk (Tehlike Sorumluluğu)

İşverenin kusuru bulunmasa bile, tehlikeli nitelikteki işlerin yürütülmesi sırasında meydana gelen kazalarda tehlike sorumluluğu ilkesi devreye girebilir. Bu ilkeye göre işveren, kazanın oluşumunda herhangi bir kusuru bulunmasa dahi belirli ölçüde tazminattan sorumlu tutulabilmektedir.

Kaçınılmazlık ve Kusur Paylaşımı

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 07/03/2019 tarihli kararına göre (2015/21-983 E. – 2019/252 K.); kazanın tamamen kaçınılmazlıktan kaynaklandığı durumlarda bile hakkaniyet ilkeleri gereği işveren %60, işçi %40 oranında sorumlu tutulmaktadır. Bu içtihat, sosyal devlet ilkesi ve işçiyi koruma amacına dayanan önemli bir güvencedir.

İşverenin Sorumluluğunun Ortadan Kalkması

Yalnızca şu hallerde işverenin tazminat sorumluluğu tamamen ortadan kalkar:

  • Kazanın tamamen işçinin ağır kusurundan kaynaklanması (verilen eğitimlere karşın kasıtlı tehlikeli davranış)
  • İlliyet bağının kesilmesi (deprem, sel gibi mücbir sebep)
  • Kazanın tamamen üçüncü kişinin kusuruna dayanması

İş Kazasında Talep Edilebilecek Tazminatlar

1. Geçici İş Göremezlik Tazminatı

İşçinin kaza sonrasında geçici süreyle çalışamaz hale gelmesi durumunda SGK, iş göremezlik ödeneği öder. Bunun yanı sıra SGK’nın karşılamadığı dönemler için işverenden ayrıca tazminat talep edilebilir.

2. Sürekli İş Göremezlik (Maluliyet) Tazminatı

Kaza sonucunda kalıcı bedensel hasar oluşmuşsa, SGK maluliyet oranını tespit eder. Maluliyet oranı %10’un üzerindeyse SGK sürekli iş göremezlik geliri bağlar. Bu oran altında kalan ya da işverenin kusurundan kaynaklanan fark için işverene karşı tazminat davası açılabilir.

Maluliyet tazminatı hesabında şu değişkenler esas alınır:

  • İşçinin gerçek brüt ücreti (SGK’ya bildirilen ücret değil; Yargıtay gerçek ücretin araştırılmasını zorunlu kılmaktadır)
  • Maluliyet oranı
  • İşçinin yaşı ve bakiye ömrü (TRH 2010 Türkiye Mortalite Tablosu esas alınır)
  • İşverenin kusur oranı
  • SGK’nın ödediği peşin sermaye değeri (bu tutar hesaplanan tazminattan mahsup edilir)

Kritik Yargıtay içtihadı: SGK’ya asgari ücret üzerinden bildirilen vasıflı bir işçinin gerçek maaşı daha yüksek ise, tazminat hesabında resmi kayıtlara değil gerçek ücrete itibar edilmelidir. Mahkeme bu konuda ilgili meslek odalarından emsal ücret araştırması yapılmasını isteyebilir.

3. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı (Ölüm Halinde)

İş kazası sonucu işçinin hayatını kaybetmesi durumunda, yaşlı anne-baba, eş ve çocuklar gibi ölen işçinin ekonomik desteğinden yararlanan yakınları, bu desteğin yitirilmesi nedeniyle işverenden tazminat talep edebilir. Bazı koşullarda 18-22 yaş üstü çocuklar da bu hakkı kullanabilir.

Hesaplamada işçinin son brüt ücreti, yaşam tablosu ve hak sahibinin çalışma/bağımlılık durumu dikkate alınır.

4. Manevi Tazminat

İşçinin ve/veya yakınlarının iş kazası nedeniyle yaşadığı acı, keder ve yaşam kalitesi kaybı için hâkim tarafından takdir edilen bedeldir. Manevi tazminat miktarı belirlenirken;

  • Kazanın ağırlığı ve kalıcı etkisi
  • İşverenin ihmal derecesi
  • Kazalının yaşı ve aile durumu
  • Tarafların ekonomik koşulları gözetilir

5. Maddi Zararların Tazminatı

Tedavi giderleri, ilaç masrafları, bakım giderleri ve kaza nedeniyle oluşan diğer somut ekonomik kayıplar ayrıca talep edilebilir.

Taşeron (Alt İşveren) İş Kazalarında Sorumluluk

Taşeron veya alt işveren bünyesinde çalışan işçinin iş kazası geçirmesi durumunda sorumluluk dağılımı sıklıkla tartışma konusu olmaktadır. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 06.11.2025 tarihli kararı (2025/9814 E.) bu konudaki içtihadı pekiştirmiştir:

Asıl işveren ve alt işveren, iş kazasından doğan zarardan müteselsilen sorumludur. Kazalı işçi ya da yakınları her iki işverene karşı birlikte dava açabilir veya yalnızca birine karşı talep yöneltebilir. Asıl işveren ödeme yaptıktan sonra alt işverene rücu hakkını kullanabilir.

Bu kural; büyük inşaat projelerinde, organize sanayi bölgelerinde, tersanelerde ve liman işletmelerinde çalışan taşeron işçiler için kritik bir güvence sağlamaktadır.

Sigortasız İşçinin İş Kazası Geçirmesi

Sigortasız çalıştırılan bir işçinin iş kazası geçirmesi, tazminat hakkını ortadan kaldırmaz. Bu durumda:

  1. Hizmet tespit davası açılarak sigortalılık süresi ve gerçek ücret mahkeme kararıyla tespit ettirilir
  2. İş kazası SGK’ya bildirilerek olayın iş kazası olduğu tescil ettirilir
  3. İşçi, sigortalı çalışan ile aynı haklara sahip olur; tüm tazminat kalemleri talep edilebilir

Sigortasız çalıştırma aynı zamanda işveren açısından ciddi idari yaptırım ve rücu sorumluluğu doğurur; SGK bu durumda yaptığı ödemelerin tamamını işverenden faiz ile geri alır.

İş Kazası Tazminat Davası: Zamanaşımı Süreleri

İş kazası tazminat davalarında zamanaşımı, genel kural ile cezai sorumluluk doğuran durumlar için farklı işlemektedir:

Genel kural: TBK m. 72 uyarınca, zararın ve sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl, her halükarda olayın gerçekleşmesinden itibaren 10 yıl içinde dava açılmalıdır.

Ceza zamanaşımı uygulaması: Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre, iş kazası sonucunda yaralanma veya ölüm meydana gelmişse eylem TCK kapsamında taksirle yaralama/öldürme suçunu oluşturmaktadır. Bu durumda ceza davası zamanaşımı süresi olan 15 yıl tazminat davasına da uygulanır.

Zamanaşımının başlangıcı: Süre, kazanın olduğu tarihte veya maluliyet oranının kesinleştiği tarihte başlar.

Tavsiye: Zamanaşımı hesaplamalarındaki teknik incelikleri göz önünde bulundurarak, hak kaybı yaşamamak için kaza tarihinden itibaren en kısa sürede hukuki değerlendirme yaptırılması kritik önem taşır.

İş Kazası Tazminat Davası Süreci

1. Kaza Sonrası İlk Adımlar

Kaza anında ya da hemen ardından yapılması gerekenler:

  • Tıbbi yardım alın ve kazayı hastane kaydına “iş kazası” olarak geçirin
  • Kaza yerini ve koşullarını fotoğraflayın
  • Orada bulunan tanıkların isimlerini ve iletişim bilgilerini alın
  • Güvenlik kamera görüntülerinin silinmemesi için işvereni uyarın ya da kayıtlara el konulmasını talep edin
  • İşveren SGK bildirimi yapmazsa bizzat ALO 170’i arayın veya e-Devlet üzerinden başvurun

2. SGK Süreci

SGK kazayı inceleyerek iş kazası olarak tespit eder. Maluliyet söz konusuysa SGK sağlık kurulunca maluliyet oranı belirlenir. Bu orana itiraz hakkınız bulunmaktadır; itiraz Adli Tıp Kurumu’na ya da mahkeme aracılığıyla yaptırılabilir.

3. İş Kazası Tespit Davası

SGK veya işveren kazayı iş kazası olarak kabul etmiyorsa, tazminat davasından önce iş kazası tespit davası açılır. Bu dava SGK ile birlikte işverene karşı yürütülür. Tespit kararı olmadan açılacak tazminat davası reddedilebileceğinden, doğru sıra ile hareket edilmesi zorunludur.

4. Tazminat Davası

İş kazası tazminat davası, işverene karşı açılır. SGK bu davada taraf değildir; SGK yalnızca sigorta kapsamındaki ödemeleri gerçekleştirir, maddi-manevi tazminat yükümlülüğü işverene aittir.

Dava iş mahkemesinde görülür. Mahkeme bilirkişi atayarak tazminat miktarını hesaplar; bilirkişi raporundaki kusur oranı, maluliyet oranı ve ücret matrahı belirleyici niteliktedir. Bu rapora itiraz hakkının stratejik olarak kullanılması dava sonucunu doğrudan etkiler.

Dava süresi: İstanbul iş mahkemelerinde ortalama 6–18 ay olmakla birlikte dosya yoğunluğu, bilirkişi süreçleri ve SGK yazışmaları bu süreyi uzatabilmektedir.

5. Arabuluculuk

İş kazası tazminat davaları da zorunlu arabuluculuk kapsamındadır. Arabuluculuk aşamasında bilirkişi raporu henüz hazır olmadığından tazminat miktarı belirsiz olabilir; bu nedenle uzlaşma teklifini hukuki değerlendirme yapılmadan kabul etmek hak kaybına neden olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

SGK tazminatı aldım; işverene dava açabilir miyim?

Evet. SGK’dan gelir ya da ödeneği almak, işverene karşı tazminat davası açma hakkınızı ortadan kaldırmaz. SGK tarafından yapılan ödemelerin peşin sermaye değeri hesaplanan tazminattan mahsup edilir; ancak bu mahsup sonrasında kalan fark işverenden talep edilebilir. Yargıtay’a göre SGK ödemesi hiçbir zaman işverenin tazminat sorumluluğunu tam olarak sona erdirmez.

Evet. SGK sürekli iş göremezlik geliri bağlamasa da, işverenin kusurundan kaynaklanan bedensel zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat hakkınız devam eder. Maluliyet oranı %10’un altında olsa bile işveren tazminat ödemekle yükümlü olabilir.

İşçinin kısmi kusuru, tazminat hakkını tamamen ortadan kaldırmaz; yalnızca kusur oranında indirim yapılır. Yargıtay HGK’nın 2019 tarihli kararına göre kaçınılmazlık halinde bile işveren %60 oranında sorumlu tutulmaktadır.

Yaralanma ya da ölüm söz konusuysa ceza zamanaşımı olan 15 yıl esas alınır. Kazanın öğrenilmesinden itibaren 2 yıl ve her halükarda 10 yıllık süreleri de gözetmek gerekir. Durumunuzu bir avukatla değerlendirmenizi kesinlikle öneririm; çünkü zamanaşımının başlangıcı somut koşullara göre değişebilmektedir.

Hem asıl işvereni hem taşeronu birlikte dava edebilirsiniz; her ikisi de müteselsilen sorumludur. Yalnızca birine karşı dava açmanız da mümkündür. Taşeron ödeme yapamaz durumda olsa bile talebi asıl işverene yöneltebilirsiniz.

Bizzat SGK’ya başvurabilirsiniz. e-Devlet üzerinden ya da ALO 170 hattını arayarak kaza bildirimini kendiniz yapabilirsiniz. İşverenin bildirim yapmaması onun tazminat sorumluluğunu artırır; bu durum mahkemede ihmal kanıtı olarak kullanılır.

İstanbul ve Çevre İlçelerde İş Kazası Davası

İstanbul; tersaneler, inşaat şantiyeleri, organize sanayi bölgeleri, liman ve depolama tesisleri ile yüksek yoğunluklu üretim sektörü nedeniyle Türkiye’nin en fazla iş kazası gerçekleşen şehirlerinden biridir.

İş kazası tazminat davaları, işyerinin bulunduğu ilçeye göre farklı adliyelerde görülür. Anadolu yakasındaki işyerlerinden kaynaklanan davalar Anadolu Adliyesi iş mahkemelerinde, Avrupa yakasındakiler Çağlayan Adliyesi iş mahkemelerinde, Gebze’dekiler ise Gebze Adliyesi‘nde görülür.

Bu davalarda teknik bilirkişi sürecinin yoğunluğu, kusur tespiti raporu ve SGK yazışmaları özellikle önem taşımaktadır. Bilirkişi raporundaki kusur oranına ya da ücret matrahına itiraz edilmemesi, hak edilen tazminattan önemli ölçüde düşük bir rakamla sonuçlanabilmektedir.

Kartal, Pendik, Maltepe, Tuzla, Kadıköy, Ataşehir, Ümraniye, Sancaktepe, Sultanbeyli ve Beykoz’daki işyerleri Anadolu Adliyesi’nde, Gebze ise Gebze Adliyesi’nde yargılama yapılmaktadır.

Sonuç

İş kazası tazminat davaları; SGK süreçleri, kusur tespiti, maluliyet hesabı ve bilirkişi aşamaları nedeniyle iş hukukunun en teknik ve çok boyutlu alanlarından biridir. Kazanın hemen ardından yapılan doğru adımlar, ilerideki tazminat miktarını ve davanın seyrini belirleyici biçimde etkiler.

SGK güvencesi, işverenin tazminat sorumluluğunu sona erdirmez. Maluliyet oranına itiraz hakkı, gerçek ücretin tespiti ve bilirkişi raporunun itirazla düzeltilmesi — bunların her biri, hak ettiğiniz tazminatı tam olarak almanızı sağlayan kritik aşamalardır.

Av. Ali Selim İstanbul Barosu No: 50387 12 yılı aşkın Anadolu Adliyesi ve İstanbul iş mahkemesi deneyimi Hizmet bölgeleri: İstanbul, Kartal, Pendik, Maltepe, Tuzla, Kadıköy, Ataşehir, Ümraniye, Gebze, Sancaktepe, Sultanbeyli, Beykoz

Hak Kaybına Uğramamak İçin Bugün Adım Atın

10 yılı aşkın Anadolu Adliyesi & Çağlayan Adliyesi deneyimi, İstanbul 1 Numaralı Barosu’na kayıtlı iş hukuku uzmanı sıfatımla; durumunuzu ilk görüşmede dürüstçe değerlendiriyor, güçlü ve zayıf yönlerinizi açıkça aktarıyor ve en uygun hukuki yolu birlikte belirliyorum.

Hemen Arayın
WhatsApp'tan Yazın